Nghiêm cấm hành vi thu thập, sử dụng, chia sẻ, mua, bán, khai thác dữ liệu số trái quy định của pháp luật
Luật Chuyển đổi số năm 2025 được Quốc hội nước Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, Kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 11 tháng 12
năm 2025. Theo đó, chuyển đổi số là quá trình chuyển đổi phương thức hoạt động,
quản trị và cung cấp dịch vụ dựa trên công nghệ số, dữ liệu số, hệ thống số, nền
tảng số, quy trình số nhằm tạo ra giá trị mới, hiệu quả và minh bạch. Kinh tế số
là hoạt động kinh tế dựa trên dữ liệu số, hạ tầng số, hạ tầng số công cộng, hệ
thống số, nền tảng số và mô hình vận hành số. Xã hội số là xã hội trong đó cá
nhân, tổ chức chủ yếu hoạt động, tương tác thông qua dịch vụ số, hệ thống số, nền
tảng số và môi trường số…
* Các hành vi bị nghiêm cấm theo quy định tại Điều 5, Luật Chuyển
đổi số năm 2025, gồm các hành vi sau đây:
Cản trở, phá hoại hoạt động chuyển đổi số; làm
gián đoạn, đình trệ, gây mất an toàn cho hệ thống số của cơ quan, tổ chức, cá
nhân.
Truy cập, can thiệp trái phép, làm sai lệch, vô
hiệu hóa, gây tổn hại đến hệ thống số, dữ liệu số, nền tảng số và dịch vụ số.
Thu thập, sử dụng, chia sẻ, mua, bán, khai thác dữ
liệu số trái quy định của pháp luật.
Lợi dụng chuyển đổi số để lừa đảo, thao túng, trục
lợi, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Lợi dụng chức trách, quyền hạn để gây cản trở,
phân biệt đối xử, tạo độc quyền, cát cứ, hạn chế cạnh tranh trong phát triển, vận
hành, khai thác hệ thống số.
* Luật Chuyển đổi số năm 2025 cũng quy định cụ thể trách nhiệm
của cá nhân trong chuyển đổi số theo khoản 2, Điều 16, như sau: Tuân thủ pháp luật khi tham gia hoạt động trên môi trường số,
sử dụng dịch vụ số, nền tảng số, hệ thống số, hệ thống thông tin. Cung cấp
thông tin, dữ liệu đầy đủ, chính xác và chịu trách nhiệm về nội dung đã cung cấp
khi thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ số, giao dịch điện tử. Bảo vệ thông
tin tài khoản, dữ liệu cá nhân và thực hiện các biện pháp an toàn trong sử dụng
dịch vụ số. Tham gia góp ý, phản hồi, đánh giá để nâng cao chất lượng dịch vụ số.
* Phát triển kinh tế số là
nhiệm vụ trọng tâm, đột phá trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất
nước nhằm thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, bao trùm và hiệu quả dựa trên hệ
thống số, nền tảng số, công nghệ số và dữ liệu số.
Việc phát triển kinh tế số phải bảo đảm các yêu cầu
sau đây: Lấy doanh nghiệp là trung tâm, thúc đẩy việc ứng dụng, phát triển công
nghệ số. Ưu tiên phát triển các hệ thống số, nền tảng số, hệ sinh thái số phục
vụ nhu cầu thị trường trong nước và quốc tế. Gắn với việc bảo đảm an ninh mạng
và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Tuân thủ nguyên tắc chuyển đổi số quy định tại Điều
6 của Luật này.
* Phát triển xã hội số nhằm tạo lập
môi trường làm việc, học tập, tương tác bảo đảm tổ chức, cá nhân được tiếp cận,
sử dụng và thụ hưởng lợi ích từ chuyển đổi số một cách thuận tiện, an toàn và
hiệu quả trên môi trường số.
Việc phát triển xã hội số phải bảo đảm các yêu cầu
sau đây: Bảo đảm mọi đối tượng người dân, đặc biệt là các nhóm đối tượng dễ bị
tổn thương và người dân sinh sống ở khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào
dân tộc thiểu số, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt
khó khăn đều có cơ hội tiếp cận và thụ hưởng các dịch vụ số. Bảo vệ dữ liệu cá
nhân, bảo đảm an ninh mạng cho người dân, doanh nghiệp khi tham gia vào giao dịch
điện tử, dịch vụ số. Thúc đẩy hành vi và văn hóa ứng xử có trách nhiệm trên môi
trường số. Tuân thủ nguyên tắc chuyển đổi số quy định tại Điều 6 của Luật này.
Nhà nước có chính sách ưu tiên phát triển xã hội
số, tập trung vào các nhiệm vụ sau đây: Phát triển năng lực số. Thu hẹp khoảng
cách số. Bảo đảm môi trường số an toàn. Bảo vệ quyền con người, quyền công dân
trên môi trường số. Phát triển văn hóa số.
* Luật Chuyển đổi số năm 2025 cũng quy định về quyền con người,
quyền công dân trên môi trường số, cụ thể như sau:
Quyền con người, quyền công dân được công nhận,
tôn trọng, bảo vệ và không bị phủ nhận chỉ vì được thực hiện trên môi trường số.
Đăng ký, sử dụng và quản lý tài khoản danh tính
điện tử, tài khoản giao dịch điện tử, chữ ký số theo quy định của pháp luật về
định danh và xác thực điện tử, giao dịch điện tử.
Được bảo vệ dữ liệu cá nhân theo pháp luật về bảo
vệ dữ liệu cá nhân.
Được phổ cập năng lực số cơ bản.
Được lựa chọn sử dụng hoặc ngừng sử dụng sản phẩm,
dịch vụ số trên cơ sở được cung cấp thông tin đầy đủ, rõ ràng, chính xác, minh
bạch, kịp thời về điều khoản, điều kiện sử dụng; không bị áp đặt điều kiện bất
hợp lý hoặc bị phân biệt đối xử khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ số.
Được bảo đảm điều kiện tiếp cận công bằng, an
toàn, đặc biệt là đối tượng dễ bị tổn thương trên môi trường số.
Được yêu cầu cơ quan có thẩm quyền bảo vệ quyền hợp
pháp trên môi trường số.
Được bảo đảm các quyền lợi của công dân số theo
quy định của pháp luật có liên quan.
Luật này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026./.