Kỳ thị, phân biệt đối xử người khuyết tật sẽ bị phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng
Kể từ ngày 16 tháng 5 năm 2026, hành vi kỳ thị, phân biệt đối xử người khuyết tật sẽ bị phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng. Nội dung này được quy định cụ thể tại Điều 13, Nghị định số 98/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em. Theo đó hành vi vi phạm quy định về hành vi bị nghiêm cấm đối với người khuyết tật quy định như sau:
(1) Phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau: Kỳ thị, phân biệt đối xử người khuyết tật; Cản trở quyền kết hôn, quyền nuôi con hợp pháp của người khuyết tật; Cản trở người khuyết tật sống độc lập, hòa nhập cộng đồng; Cản trở người khuyết tật tham gia bình đẳng vào các hoạt động xã hội; Cản trở người khuyết tật thực hiện quyền tiếp cận công nghệ thông tin.
(2) Phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với hành vi không thực hiện trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc người khuyết tật theo quy định của pháp luật.
(3) Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng hình ảnh, thông tin cá nhân, tình trạng của người khuyết tật, tổ chức của người khuyết tật, tổ chức vì người khuyết tật để trục lợi hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
(4) Phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng đối với hành vi lôi kéo, dụ dỗ hoặc ép buộc người khuyết tật thực hiện hành vi vi phạm pháp luật nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ngoài hình thức phạt tiền còn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như: Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được; Buộc xin lỗi khi có yêu cầu; Buộc thực hiện trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc người khuyết tật theo quy định của pháp luật.
Nghị định quy định vi phạm quy định về trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng của người đứng ra nhận chăm sóc, nuôi dưỡng đối tượng bảo trợ xã hội, người cao tuổi, người khuyết tật và trẻ em tại cộng đồng bị xử phạt như sau:
(1) Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với người đứng ra nhận nuôi dưỡng, chăm sóc thực hiện một trong các hành vi sau đối với đối tượng được nhận chăm sóc, nuôi dưỡng tại cộng đồng nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự: Bắt nhịn ăn; bắt nhịn uống; không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân; Bắt sống ở nơi có môi trường độc hại, nguy hiểm; Lăng mạ, ngược đãi, xúc phạm, hành hạ, phân biệt đối xử đối với đối tượng bảo trợ xã hội, người cao tuổi, người khuyết tật và trẻ em.
(2) Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với người đứng ra nhận chăm sóc, nuôi dưỡng thực hiện một trong các hành vi nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sau: Lợi dụng việc nhận chăm sóc, nuôi dưỡng để trục lợi; Ép buộc đối tượng được nhận chăm sóc, nuôi dưỡng lao động nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
(3) Phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng đối với người đứng ra nhận chăm sóc, nuôi dưỡng thực hiện một trong các hành vi nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sau: Dụ dỗ, lôi kéo đối tượng được nhận chăm sóc, nuôi dưỡng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật; Ép buộc đối tượng được nhận chăm sóc, nuôi dưỡng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
Ngoài hình thức phạt tiền còn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như: Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được; Buộc chi trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh cho đối tượng bị ảnh hưởng sức khỏe.
Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định xử phạt đối với hành vi vi phạm quy định về quyền và nghĩa vụ đối với người cao tuổi như sau:
(1) Phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau: Cản trở người cao tuổi sống chung với con, cháu hoặc sống riêng; Cản trở người cao tuổi thực hiện quyền về sở hữu tài sản, quyền tham gia hoạt động văn hóa, giáo dục, thể dục, thể thao, giải trí, du lịch, nghỉ ngơi và các quyền hợp pháp khác; Không miễn các khoản đóng góp cho các hoạt động xã hội đối với người cao tuổi; Không ưu tiên người cao tuổi nhận tiền, hiện vật cứu trợ, chăm sóc sức khỏe và chỗ ở nhằm khắc phục khó khăn ban đầu khi người cao tuổi gặp khó khăn do hậu quả thiên tai hoặc rủi ro bất khả kháng khác; Không thực hiện chi trả khoản tiền hỗ trợ của Nhà nước cho người cao tuổi theo quy định.
(2) Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với một trong các hành vi: bắt nhịn ăn; bắt nhịn uống; không cho hoặc hạn chế vệ sinh cá nhân; bắt sống ở nơi có môi trường độc hại, nguy hiểm hoặc thực hiện các hình thức đối xử tồi tệ khác với người cao tuổi nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ngoài hình thức phạt tiền còn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như: Buộc xin lỗi khi có yêu cầu; Buộc hoàn trả cho người cao tuổi các khoản tiền đã thu trái pháp luật; Buộc chi trả chế độ chính sách đúng quy định; Buộc chi trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh cho người cao tuổi bị ảnh hưởng sức khỏe.
Đối với hành vi vi phạm quy định về nghĩa vụ chăm sóc, phụng dưỡng người cao tuổi bị xử phạt như sau:
(1) Phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau: Không thực hiện nghĩa vụ chăm sóc, phụng dưỡng người cao tuổi theo quy định của pháp luật; Không thực hiện đầy đủ cam kết theo hợp đồng dịch vụ đã ký kết để chăm sóc người cao tuổi theo quy định của pháp luật; Lợi dụng việc chăm sóc, phụng dưỡng người cao tuổi để trục lợi nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Ngoài ra còn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm.
Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 16 tháng 5 năm 2026./.