Các hành vi bị nghiêm cấm trong bầu cử. Khi nào phải bầu cử thêm hoặc bầu cử lại đại biểu HĐND?
* Các hành vi bị nghiêm cấm trong bầu cử:
Căn cứ Điều 68 và Điều 95 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015, các hành vi sau đây bị nghiêm cấm trong bầu cử và vận động bầu cử:
Thứ nhất, lợi dụng vận động bầu cử để tuyên truyền trái với Hiến pháp và pháp luật; xâm hại danh dự, nhân phẩm, uy tín hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác.
Thứ hai, lạm dụng chức vụ, quyền hạn để sử dụng phương tiện thông tin đại chúng phục vụ cho việc vận động bầu cử.
Thứ ba, lợi dụng vận động bầu cử để vận động tài trợ, quyên góp trong nước hoặc nước ngoài cho tổ chức, cá nhân mình.
Thứ tư, sử dụng hoặc hứa tặng, cho, ủng hộ tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất nhằm lôi kéo, mua chuộc cử tri.
Ngoài ra, theo Điều 95 của Luật này, các hành vi như dùng thủ đoạn lừa gạt, mua chuộc hoặc cưỡng ép làm cản trở việc bầu cử, ứng cử của công dân; giả mạo giấy tờ; gian lận phiếu bầu; làm sai lệch kết quả bầu cử hoặc vi phạm các quy định khác về bầu cử đều bị xử lý theo tính chất, mức độ vi phạm. Người vi phạm có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
* Khi nào phải bầu cử thêm hoặc bầu cử lại đại biểu HĐND?
Trường hợp bầu cử thêm:
Điều 79 Luật Bầu cử, bầu cử thêm được thực hiện khi sau cuộc bầu cử đầu tiên chưa bầu đủ số đại biểu theo ấn định đối với đại biểu HĐND, cụ thể nếu số người trúng cử chưa đạt hai phần ba số đại biểu được bầu, Ủy ban bầu cử cấp đó quyết định việc bầu cử thêm.
Theo quy định đã được sửa đổi tại Luật số 83/2025/QH15, bầu cử thêm phải tiến hành chậm nhất 07 ngày sau ngày bầu cử đầu tiên (thay cho 15 ngày trước đây).
Trong bầu cử thêm, cử tri chỉ được chọn trong danh sách những người ứng cử ở lần đầu nhưng chưa trúng cử. Nếu vẫn chưa đủ số lượng đại biểu thì không tổ chức bầu cử thêm lần thứ hai.
Trường hợp bầu cử lại:
Theo Điều 80 Luật Bầu cử, bầu cử lại được thực hiện khi tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu chưa đạt quá một nửa tổng số cử tri trong danh sách tại đơn vị bầu cử.
Đối với bầu cử đại biểu HĐND: Ủy ban bầu cử cấp đó quyết định ngày bầu cử lại sau khi báo cáo và được Hội đồng bầu cử quốc gia đồng ý.
Thời hạn tổ chức bầu cử lại cũng không quá 07 ngày sau ngày bầu cử đầu tiên (theo sửa đổi năm 2025).
Nếu bầu cử lại mà tỷ lệ cử tri vẫn chưa đạt quá một nửa thì kết quả bầu cử lại vẫn được công nhận, không tổ chức lần thứ hai.